W dniu 20 lutego 2018 roku w auli Wyższej Szkoły Kultury Społecznej i Medialnej odbyła się pierwsza część dwudniowej, ogólnopolskiej konferencji pt.: „Wolni w Chrystusie”, która podejmowała tematykę trzeźwości.
Przywitania gości dokonał rektor o. dr Zdzisław Klafka CSsR, który zaznaczył, że „nie ma mowy o żadnej niepodległości, jeśli jesteśmy niewolnikami różnych uzależnień”.

Bp Tadeusz Bronakowski Przewodniczący Zespołu KEP ds. Apostolstwa Trzeźwości na wstępie wprowadził nas w tematykę Narodowego Programu Trzeźwości, który został powołany w zeszłym tygodniu. Apostolstwo Trzeźwości w 2018 roku obchodzi jubileuszowy rok, którego motto brzmi: „Trzeźwość egzaminem wolności”. Ksiądz biskup przytoczył jednak słowa Jana Pawła II, który przypominał nieustannie, że ten egzamin jest jeszcze przed nami. Prelegent podkreśla w swoim wystąpieniu: „Polskość nie może kojarzyć się z pijaństwem, ale umiarem i abstynencją. Program Trzeźwości jest zaproszeniem dla wszystkich Polaków do dyskusji, ale także do podjęcia pracy nad zmianą postaw w kraju. Polacy muszą propagować swój styl życia, styl abstynencji i umiaru”. Na koniec bp Bronakowski podziękował wszystkim, którzy zaangażowali się w tworzenie Narodowego Programu Trzeźwości.

Kolejny referat wygłosił ks. prof. nadzw. dr hab. Piotr Kulbacki. Tytuł referatu brzmiał: „Realizacja Narodowego Programu Trzeźwości w parafiach polskich i wśród Polaków za granicą”. Prelegent zauważa, że celem Narodowego Programu Trzeźwości jest zmiana postaw Polaków. „Tego celu nie da się osiągnąć bez samoograniczenia”– zauważa ks. prof. Kulbacki i wskazuje, że „polskie parafie powinny prowadzić działania prowadzące do otrzeźwienia narodu. Kościół przychodzi z pomocą i staje się wspólną płaszczyzną w walce o człowieka”. Przywołuje również wiele stwierdzeń zapisanych w tym programie. Jedno z nich mówi, że alkohol nie jest konieczny do życia. Następnie ks. prof. nadzw. dr hab. Piotr Kulbacki ukazuje słuchaczom istotę abstynencji, rolę parafii w promowaniu dobrowolnych działań na rzecz trzeźwości narodu polskiego, a także struktury związane z abstynencją na poziomie lokalnym i ogólnopolskim takie jak: Zespół KEP ds. Apostolstwa Trzeźwości, Krucjata Wyzwolenia Człowieka czy Anonimowi Alkoholicy.

Następnie zebrani w auli mogli wysłuchać wideokonferencji ks. Marka Dziewieckiego pt.: „Trzeźwość egzaminem z wolności: wprowadzenie w temat Apostolstwa Trzeźwości 2018”. Na początku prelegent zauważa: „Warto postawić pytanie czy naprawdę jesteśmy wolni i czy wolność nie jest iluzją. Otóż wolność jest prawdziwa, gdyż sam Bóg jest gwarantem naszej wolności. Bóg obdarza nas wolnością. Po ludzku, wolność jest prawdziwa, gdyż każdy z nas zachowuje się inaczej. Wolność jest nie tylko prawdziwa, ale i bardzo poważna.” Ks. Marek Dziewiecki wyjaśnia również w swoim wystąpieniu czym jest trzeźwość, w sensie głębszym: teologicznym i antropologicznym. „Trzeźwość jest wolnością myśli i przeżywania. Trzeźwość to wolność w podejmowaniu decyzji. Nietrzeźwość zaczyna się już wtedy, gdy mam nietrzeźwe myślenie, gdy myślę selektywnie i pozornie pozytywnie. Nietrzeźwość w podejmowaniu decyzji polega na tym, że nie ja, tylko ktoś inny, za mnie podejmuje decyzje, gdy trwam w toksycznych relacjach opartych na czymś innym niż miłość. Kiedy wpadam w uzależnienia niszczę i trzeźwość i wolność”. Referent podkreśla rolę środowiska w pomocy ludziom uzależnionym od różnego rodzaju używek. Wskazuję istotę miłości. Zauważa że taką osobę ktoś musi mądrze kochać, ktoś bliski, ktoś z otoczenia np. pracodawca. „Mądra miłość polega na tym, że zostawiam uzależnionemu wszelkie konsekwencje, nawet te najbardziej bolesne, które wynikają z uzależnienia. Wtedy uzależniony ma szansę się zmienić, bo zaczyna sam cierpieć”.

Ostatnią prelekcję na temat „Narodowy Program Trzeźwości: dar i zadanie” wygłosił prof. nadzw. dr hab. Krzysztof Wojcieszek. Omawiał on zagadnienia przydatne dla duszpasterzy trzeźwości. Wskazał istotność czytania i dogłębnego poznania Narodowego Programu Trzeźwości, gdyż nieznajomość rodzi podatność na manipulacje obecne w mediach i bierność wobec ataków na program. Prelegent wskazuje, że trzeba prowadzić aktywną kampanię jako odpowiedź na ataki. „Jest dużo możliwości, w których możemy pokazać, że zwiększamy wolność Polaków, a nie ograniczamy”. „Okazuje się, że większość Polaków to ludzie umiaru” – na podstawie wyników badań podkreśla prof. Wojcieszek. „Problemy alkoholowe to przede wszystkim problemy duchowe i nie da się ich rozwiązać za pomocą środków wyłącznie doczesnych i materialnych”– zauważa wykładowca. Zdaniem profesora „głównym adresatem Narodowego Programu Trzeźwości jest Kościół, ponieważ chodzi tu o grzech. Trzeźwość to temat ściśle duszpasterski i duchowy.”

Po wygłoszonych prelekcjach odbył się panel dyskusyjny, w którym zaproszeni goście omawiali zagadnienia związane z Narodowym Programem Trzeźwości oraz inicjatywy trzeźwościowe podjęte w Polsce takie jak pielgrzymka na Jasną Górę czy sierpień miesiącem trzeźwości.
Zwieńczeniem pierwszego dnia konferencji „Wolni w Chrystusie” był Apel Jasnogórski oraz Adoracja Najświętszego Sakramentu w intencji obfitych owoców Narodowego Programu Trzeźwości.

Kamila Frach

W Wyższej Szkole Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu zakończyła się ogólnopolska konferencja pt. „Wolni w Chrystusie”. Współorganizatorami konferencji byli: Zespół Komisji Episkopatu Polski do spraw Apostolstwa Trzeźwości oraz Fundacja Rozwoju Polski.

Dziś prelegenci podjęli tematy związane z kosztami finansowymi uzależnień oraz ich wpływów na budżet Państwa polskiego.

Wprowadzenia dokonał o. dr Zdzisław Klafka, Rektor WSKSiM. Na początku przytoczył słowa bp. Tadeusza Bronakowskiego, przewodniczącego Komisji KEP ds. Apostolstwa Trzeźwości, który powiedział, że „jeżeli się uzależniamy, to pozbawiamy się wolności”. Dodał, że „Wielki Post jest szczególnym czasem, kiedy siebie chce podarować oraz odkryć siebie (…) nasza cielesność nie jest karą, jest ogromnym obdarowaniem od Pana Boga”.

Pierwsze wystąpienie wygłosił Błażej Kmieciak z fundacji Ordo Iuris. Podjął on temat pt. „Uzależnienia behawioralne: Internet, pornografia i seksoholizm w ujęciu teoretycznym oraz kosztownym”.

Zaznaczył, że „my w pewnym sensie przyzwyczailiśmy się do uzależnień (…) słowo „uzależnienie” może nie jest tu odpowiednim słowem (…) w większości polskich rodzin pojawił się problem alkoholizmu”.

Prelegent podczas swojego wystąpienia przytoczył definicję uzależnień behawioralnych „o uzależnieniach behawioralnych mówimy, gdy silna potrzeba wykonywania jakiejś czynności – np. zakupów, jedzenia czy pracy – przynosi szkody, a wykonująca ją osoba nie potrafi – mimo prób – powstrzymać się od wykonywania tej czynności, przestaje kontrolować sytuację”.

W dalszej części swojego wystąpienia podkreślił, że „gdy mówimy o uzależnieniu od pornografii, to pojawiają się uśmiechy politowania mówiące, że to nie jest problem”.

Błażej Kmieciak z fundacji Ordo Iuris przywołał dane, które mówią, że „pornografia w Internecie jest powszechnie dostępna i według szacunków generuje nawet do 30% całego ruchu w Internecie, a wartość rynku pornograficznego w Internecie szacuje się na blisko 5 mld. dolarów (…) wiele treści związanych z pornografią dziecięcą pojawia się w Internecie”.

Dodał, że „jeżeli mówimy o uzależnieniu pornograficznym to nie mówimy o uzależnieniu behawioralnym, ale o uzależnianiu chemicznym, które dotyczy naszego mózgu (…) Większość treści pornograficznych, kierowanych jest do mężczyzn, nie do kobiet”.

Prelegent przytoczył art. 202 ust. 1 Kodeksu Karnego, który mówi, że „kto publicznie prezentuje treści pornograficzne w taki sposób, że może to narzucić ich odbiór osobie, które tego sobie nie życzy, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pobawienia wolności do roku”.

Dodał, że „niepojętym paradoksem jest dla mnie to, że środowiska feministyczne nie upominają się o zakazanie pornografii”.

Kolejny wykład wygłosił Marek Woch, pełnomocnik prezesa NFZ pt. „Koszty uzależnień”.

Na początku swojego wystąpienia stwierdził, że „ochrona zdrowia ciągle wymaga zmian (…) NFZ zbudza emocje, zarówno pozytywne jak i negatywne (…) Dzisiaj NFZ, jeżeli chodzi o organizacyjną strukturę jest inna instytucją jaką miała być pierwotnie”.

Dodał, że „ochroną zdrowia powinien zajmować się każdy organ władzy publicznej”.

Prelegent przytoczył również m.in. Art 67 Konstytucji RP, który mówi, że „obywatel ma prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego. Zakres i formy zabezpieczenia społecznego określa ustawa. Obywatel pozostający bez pracy nie z własnej woli i nie mający innych środków utrzymania ma prawo do zabezpieczenia społecznego, którego zakres i formy określa ustawa”.

W dalszej części swojego wystąpienia Marek Woch zwrócił uwagę na koszty uzależnień. Zaznaczył, że „leczenie uzależnień odbywa się w trybie stacjonarnym, dziennym i  ambulatoryjnym (…) finansowane są również turnusy dla osób uzależnionych”.

Następnie głos zabrał Robert Iwanicki ze Stowarzyszenia KoLiber. Wygłosił on prelekcję  pt. „Rachunek kosztów Państwa wobec zjawiska uzależnień oraz wpływy z podatku akcyzowego na wyroby tytoniowe i alkohol”.

Na wstępie zaznaczył, że „uzależnienie od nikotyny spada (…)wg badań zebranych w 2009 roku przez Niemiecki Urząd Statystyczny,  tytoń łącznie pali ok. 15 mln mężczyzn i kobiet w wieku od 15 lat”.

Dodał, że „w Polsce żyje ok. 650 tys. alkoholików, zaś problem z alkoholem ma ok 10% Polaków, w tym tylko połowa z nich jest leczona”.

Robert Iwanicki podkreślił, że „wg badań aż 9,5 mln osób w Niemczech konsumuje nadmierne ilości alkoholu, ok. 1,3 mln osób uważana jest za nałogowych alkoholików”.

Dodał, że „Zakupoholizm może dotyczyć lekko ponad 4% osób populacji Polaków  powyżej 15. roku życia W roku 2013 co trzeci Polak 15+, grał w jakieś gry na pieniądze (34,2 %) (…) od roku 2000 notowania osób uzależnionych od hazardu wzrasta. Liczba hazardzistów jest większa od osób, które się już leczą”.

W dalszej części wystąpienia Robert Iwanicki powiedział, że „notuje się powstawanie i rozwój tzw. „nowych uzależnień” z kategorii uzależnień behawioralnych (…) Roczne nakłady na walkę i leczenie narkomanii to ok 10 mln zł rocznie, na leczenie alkoholizmu ok. 0,5 mld rocznie, a raka płuc to: 2 488 230,14 zł.

Dodał, że „duża odpowiedzialność stoi przed rodzicami, aby przeprowadzić i uchronić młode pokolenie przez te liczne zagrożenia”.

Ostatni wykład podczas ogólnopolskiej konferencji pt. „Wolni w Chrystusie” wygłosiła Danuta Muszyńska  z Krajowego Biura ds. Przeciwdziałania Narkomanii nt. „Uzależnienia behawioralne”.

W swoim wystąpieniu prelegentka zaznaczyła, że „uzależnienia behawioralne istnieją od dawna, badacze w latach 90-tych postanowili się przyjrzeć tym zjawiskom (…) Niektóre autorytety mówią, ze znakiem „naszych” czasów są właśnie uzależnienia (…) Pierwszym dokumentem w Polsce, który próbował zdefiniować uzależnienia behawioralne był Narodowy Program Zdrowia”.

Dodała, że „te uzależnienia zwłaszcza w Polsce pojawiły się stosunkowo niedawno (…) Jest tysiące zaburzeń, m.in. zaburzenia uprawiania hazardu, problemowe używanie nowych technologii (komputery, internet), zakupoholizm, kompulsywne kupowanie, uzależnienie od ćwiczeń fizycznych, nałogowe ćwiczenia”.

W dalszej części swojej prelekcji Danuta Muszyńska  z Krajowego Biura ds. Przeciwdziałania Narkomanii zaznaczyła, że „hazard był znany bardzo dawno temu, natomiast Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne uznało uprawianie hazardu za jednostkę chorobową przeszło 30 lat temu (…) Wg badań z 2012 r. – uzależnionych od hazardu jest ok. 50 tys. Polaków, zakupoholizmu ok. 1 mln osób, a od pracoholizmu ok. 10 % Polaków”.

Zaznaczyła, że „wśród naukowców nie ma jednoznacznego zdania ws. zakupoholizmu (…) Skala zjawiska dotyczy ok. 4% populacji Polaków – wg badań CBOS (…) Większą część uzależnionych stanowią kobiety, bo prawie 80%”.

Na zakończenie Danuta Muszyńska poinformowała, że „istnieje Fundusz Rozwiązywania Problemów Hazardowych, który może wspomagać m.in. terapię i leczenie osób uzależnionych”. 

Dodała, że „projekty w ramach Funduszu Rozwiązywania Problemów Hazardowych dofinansowane ze środków  w latach 2011-2017 wyniosły łącznie ok. 56 mln zł, blisko 27 mln zł – przeznaczone zostały  na pomoc osobom w potrzebie, jeżeli chodzi o uzależnienia behawioralne”.

Zakończenia konferencji dokonał Krystian Grzegorz Stankowiak, przedstawiciel Fundacji Rozwoju Polski.

Zaznaczył, że „Fundacja Rozwoju Polski powstała bardzo niedawno i  ma realizować wszystkie cele, która mają służyć dobru naszej Ojczyzny”.

Podsumowania konferencji dokonał bp Tadeusz Bronakowski, przewodniczący Komisji KEP ds. Apostolstwa Trzeźwości. Przytoczył on słowa bł. Bronisława Markiewicza: „Polska albo będzie  trzeźwa, albo nie będzie jej wcale”.

Dodał,że „każdy kto  sprzeciwia się Narodowemu Programu Trzeźwości  nie ma celów szlachetnych”.

Wczoraj podczas pierwszego dnia ogólnopolskiej konferencji pt. „Wolni w Chrystusie” prelegenci skupili się na tematyce związanej z Narodowym Programem Trzeźwości. Głos zabrali m.in.: bp Tadeusz Bronakowski, przewodniczący Komisji KEP ds. Apostolstwa Trzeźwości, prof. nadzw. dr hab. Krzysztof Wojcieszek, ks. prof. nadzw. dr hab. Piotr Kulbacki i ks. dr Marek Dziewiecki.

Patronat medialny nad wydarzeniem objęli: Telewizja Trwam, Radio Maryja, „Nasz Dziennik” oraz „W Naszej Rodzinie”. Sponsorem konferencji była spółka PZU.

Katarzyna Mól
Zespół Prasowy WSKSiM