Sztuczna inteligencja wykraczająca poza ramy narzędzia, epistemiczny nihilizm jako broń w wojnie kognitywnej, bańki informacyjne sterujące decyzjami pacjentów oraz cyfrowy „brainrot” niszczący psychikę młodzieży. To nie scenariusz filmu science fiction, ale realne wyzwania, z którymi mierzyli się uczestnicy międzynarodowej konferencji naukowej „Nowe media #responsibility”, która odbyła się 27 maja 2026 roku w murach Akademii Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu. Wydarzenie stało się potrójnym sukcesem: naukowym, technologicznym i organizacyjnym, a jego głównymi architektami byli studenci, którzy wystąpili w podwójnej roli: jako profesjonalne zaplecze organizacyjno-prasowe oraz jako pełnoprawni prelegenci.

Konferencję uroczyście otworzył JM Rektor AKSiM, o. dr Zdzisław Klafka CSsR, prof. AKSiM. W swoim przemówieniu skierował głębokie ukłony w stronę młodzieży:
„Dziękuję studentom za ich ogromne zaangażowanie w organizację tego wydarzenia. To wy tworzycie kluczową przestrzeń dialogu wokół współczesnych mediów i odpowiedzialnej komunikacji” -mówił o. Rektor.
Nawiązując do dynamicznego rozwoju sztucznej inteligencji, o. dr Zdzisław Klafka przypomniał o potrzebie refleksji etycznej, odwołując się do najnowszej encykliki papieża Leona XIV. Wskazał, że dokument ten zachował uderzającą aktualność w dobie kryzysu prawdy, nawołując do odpowiedzialności za słowo w życiu społecznym.
Wymownym i uroczystym momentem tej części było wręczenie Medalu 25-lecia AKSiM „W służbie prawdzie”. W roku jubileuszu uczelni to zaszczytne odznaczenie za wieloletni wkład w rozwój akademii odebrała z rąk Rektora dr hab. Hanna Karp, prof. AKSiM, co zgromadzeni w auli nagrodzili gromkimi brawami.
Merytoryczną część konferencji zdominowała dyskusja o tym, czy sztuczna inteligencja nie odbiera człowiekowi suwerenności. Pierwszą sesję plenarną w Auli kompleksowo relacjonował zespół studencki.
Dr hab. Hanna Karp, prof. AKSiM, w swoim wykładzie „Próba bilansu rewolucji AI. Czy można stracić na sztucznej inteligencji?” bezkompromisowo punktowała zagrożenia: plagę deepfake’ów, dezinformację uderzającą w rynek pracy oraz ryzyko utraty suwerenności informacyjnej przez mniejsze państwa na rzecz globalnych megakorporacji.
Efigenia Semente (Namibia University of Science and Technology) przedstawiła koncepcję „paradoksu informacyjnego”. Dowodziła, że gigantyczny nadmiar danych wcale nie pomaga współczesnym konsumentom w podejmowaniu racjonalnych decyzji, lecz paraliżuje ich zdolność oceny faktów.
Dr Ilona Nowosad, prof. AKSiM, rozłożyła na czynniki pierwsze „architekturę uwagi”. Opisała, jak bezwzględne algorytmy natychmiast profilowały zainteresowania odbiorców tylko po to, by zmaksymalizować czas spędzony w aplikacjach, traktując ludzką uwagę jako czysty zysk ekonomiczny.
Dr Nestor Mora Nuñez (University of Cadiz, Hiszpania) ostrzegał z kolei przed technologiami informacyjno-komunikacyjnymi (ICT), które zamiast budować autentyczne relacje, uzależniały użytkowników psychicznie i ograniczały ludzką autonomię.
Mocnym akcentem kończącym pierwszą sesję był wykład o. dr. Dariusza Drążka CSsR na temat „epistemicznego zarażenia”.
„Współczesna rosyjska wojna kognitywna nie polega już wyłącznie na prostym kształtowaniu poglądów. Jej celem stało się wywołanie totalnego chaosu poznawczego, wprowadzenie epistemicznego nihilizmu i całkowite zniszczenie w demokratycznych społeczeństwach wiary w to, że prawda w ogóle istnieje” – alarmował prelegent, wskazując na konieczność obrony mądrości wspólnotowej.

Podczas gdy w Auli dr Dorota Żuchowska, prof. AKSiM, otwierała drugą część sesji plenarnej analizą przejścia od ekonomii niedoboru do ekonomii obfitości informacji, w innych częściach Akademii Kultury Społecznej i Medialnej tętniło intensywne życie akademickie.
Ogromne wrażenie robiło zorganizowane przez studentów profesjonalne studio telewizyjne. To tam na żywo zespół prasowy realizował wejścia antenowe do transmisji oraz przeprowadzał dynamiczne wywiady z gośćmi. Była to doskonała kuźnia dziennikarskich talentów.
Równolegle, w sali 107, dr Dorota Szymborska (Uniwersytet WSB Merito) omówiła trzy etapy wdrażania AI w biznesie: od automatyzacji, przez wsparcie, aż do obecnego, niepokojącego etapu „współdecydowania algorytmicznego” człowieka i maszyny.
W tym samym czasie w sali 114 połączono się z Filipinami. Felipe F. Salvosa II oraz Christian V. Esguerra (University of Santo Tomas) pokazali, jak cyfrowa geopolityka wokół konfliktu na Morzu Południowochińskim przeniosła się na TikToka. Algorytmy tej aplikacji, promujące treści skrajnie uproszczone i nacechowane emocjonalnie, zastąpiły tradycyjną przestrzeń dyplomatyczną krótkimi, polaryzującymi filmikami tworzonymi przez młodych autorów.
Wróciwszy do głównego nurtu obrad w Auli, uczestnicy wysłuchali mocnego głosu z Afryki. Dr Theresia Mushaandja (Namibia) przypomniała fundamentalną prawdę:
„Choć sztuczna inteligencja zwiększa efektywność systemów opieki zdrowotnej, nigdy nie zastąpi empatii, zaufania i autentycznych relacji międzyludzkich, które są kluczowe dla pacjenta”.
Z kolei dr Efstathia Ntrouva z Grecji rozważała problem rozmywania odpowiedzialności moralnej pomiędzy twórcami kodu AI a jego użytkownikami. Kwestię tę rozwinął dr inż. Bogusław Hajdasz, analizując próby podejmowania decyzji strategicznych przez algorytmy w polityce i żądając jasnego wytyczenia granic, gdzie kończyła się władza maszyny, a zaczynała odpowiedzialność człowieka.
Niezwykle cenny, oparty na twardych danych z lat 2022–2026, referat wygłosiła dr Ludmiła Krywa z Zaporoskiego Uniwersytetu Narodowego na Ukrainie. Przedstawiła ona cztery lata drastycznej walki z rosyjską dezinformacją wojenną. Pokazała mechanizmy fałszowania materiałów wideo, które perfekcyjnie imitowały serwisy informacyjne światowych potentatów, takich jak BBC, CNN czy Al Jazeera.

Popołudniowe panele przyniosły kolejne naukowe starcia. Dr Krystian Chołaszczyński przeanalizował podwójną rolę mediów cyfrowych: jako narzędzia bezwzględnej manipulacji wyborczej, ale też przestrzeni dla szlachetnego aktywizmu społecznego w Afryce.
Sędzia Kamila Borszowska-Moszowska przedstawiła klarowne granice wolności słowa w świetle orzecznictwa ETPC. Przypomniała, że osoby publiczne i politycy, decydując się na sprawowanie władzy, muszą liczyć się ze znacznie szerszym zakresem dopuszczalnej i ostrej krytyki obywatelskiej niż osoby prywatne.
Dr Witold Pobudzin uporządkował pojęcia z ekosystemu medialnego, dając słuchaczom konkretne rekomendacje, jak nie dać się zmanipulować i świadomie odbierać informacje.
Mgr Jakub Trendowicz, student Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, bazując na doświadczeniu katechety, zaszokował słuchaczy informacją o masowym zalewie serwisu YouTube przez religijne opowiadania i „pseudokazania” generowane w całości przez sztuczną inteligencję, które drastycznie fałszowały fakty biblijne i naukę Kościoła.
Kluczowym punktem programu, w którym studenci przejęli merytoryczną kontrolę nad dyskusją, były Międzynarodowe Debaty Studenckie. Studenci AKSiM oraz ich koledzy z zagranicy, studiujący w ramach programu Erasmus+, starli się w profesjonalnej formule oksfordzkiej w języku angielskim.
Zespoły CA Team 1 oraz UNIPO Team 1 dyskutowały nad podmiotowością młodzieży w strukturach europejskich pod hasłem „Are young people heard in the EU?”. Tuż po nich reprezentanci Torunia (AKSiM Team 1) podjęli bolesny temat balansu między wolnością słowa a unijnymi regulacjami w walce z dezinformacją, ścierając się z zespołem CA Team 2. Serię elitarnych debat zamknął pojedynek AKSiM Team 2 z UNIPO Team 2.

Ostatnia sesja tematyczna w Auli przyniosła idealne połączenie doświadczenia starszych naukowców z innowacyjnością studentów. Po prelekcji dr hab. Wiesławy Osińskiej i Tomasza Grossa na temat metod wykrywania obrazów AI, wstrząsający wykład o zjawisku „brainrotu” (gnicia mózgu) wygłosił mgr Miłosz Rajczakowski:
„Krótkie formy wideo drastycznie zaburzają ludzką uwagę, pamięć, zdolność budowania relacji i zdrowie psychiczne. Żyjemy w dobie zatrważających statystyk psychiatrycznych, prób samobójczych i zaburzeń nastroju wśród dzieci. Nadmierna konsumpcja technologii wywołuje objawy bliźniaczo podobne do ADHD, bezwzględnie monopolizując układ nagrody poprzez natychmiastową, cyfrową gratyfikację” – ostrzegał Rajczakowski.
Wątek ten uzupełniła prezentacja dr Ferihan Ayaz z Turcji, która opisała bezradność środowiska akademickiego w starciu z technologią deepfake, ucząc jednocześnie obecnych na sali, jak wykrywać anomalie w głosie i mimice twarzy na oszukańczych nagraniach.
Prawdziwym pokazem siły młodego pokolenia było wystąpienie w roli prelegentów zespołu studencko-inżynierskiego z AKSiM: Barbary Durkalec, Alicji Racino oraz Artura Majewskiego, którzy pod kierunkiem dr. inż. Adama Szalacha zaprezentowali referat „Odpowiedzialne projektowanie komputerowych gier edukacyjnych – studium przypadku”. Studenci przedstawili przed międzynarodowym gremium swoją własną, autorską grę edukacyjną, udowadniając w praktyce starszym badaczom, że nowe technologie mogą stać się bezpiecznym i genialnym narzędziem dydaktycznym.
Konferencję oficjalnie zamknął o. dr Zdzisław Klafka CSsR. Wyraził dumę z postawy młodzieży i podkreślił, że w obliczu rewolucji technologicznej nadrzędnym zadaniem nauki musi być stawianie człowieka i jego godności w samym centrum cyfrowych przemian.

To wyjątkowe wydarzenie pokazało, że współczesna nauka potrzebuje świeżości i dynamizmu, a studenci AKSiM udowodnili, że nie pełnili tu wyłącznie roli biernych słuchaczy. Od logistyki, przez obsługę techniczną, prowadzenie specjalistycznego studia nagrań, aż po pełną i wymagającą wielozadaniowości obsługę dziennikarską: całość struktury wydarzenia spoczywała w ich rękach. Wykazali się oni najwyższym profesjonalizmem, koordynując panele stacjonarne oraz skomplikowane technicznie połączenia hybrydowe z prelegentami z całego świata. Co najważniejsze, młodzież nie ograniczyła się jedynie do roli zespołu wspierającego. Ich gigantyczny, stały wkład pracy i całodniowe zaangażowanie, które zaczęło się już kilka miesięcy wcześniej, miały ogromny wpływ na przebieg konferencji. Prowadzenie studia, koordynacja transmisji, a przede wszystkim ich własne, dojrzałe wystąpienia naukowe na scenie, gdzie stanęli ramię w ramię z profesorami, ukształtowały ten międzynarodowy sukces. Cała redakcja akademicka udowodniła, że hasło #responsibility miało dla nich wymiar praktyczny, a młode pokolenie potrafi wziąć pełną odpowiedzialność za przebieg tak prestiżowego wydarzenia od początku do samego końca.

Gabriela Kaźmierczak