Polska silna wiarą i trzeźwością. Sympozjum w Akademii Kultury Społecznej i Medialnej
W Akademii Kultury Społecznej i Medialnej 24 lutego 2026 roku odbyło się sympozjum pod hasłem „Polska silna wiarą i trzeźwością”, poświęcone roli wartości chrześcijańskich i postaw trzeźwości w budowaniu silnego społeczeństwa. Spotkanie zgromadziło duchownych, naukowców i ekspertów zajmujących się problematyką uzależnień, a jego celem było nie tylko przedstawienie danych i analiz, ale przede wszystkim refleksja nad praktycznym znaczeniem wiary i abstynencji w codziennym życiu Polaków.

Sympozjum otworzył założyciel uczelni, o. dr Tadeusz Rydzyk, który wygłosił kilka słów rozważań na temat znaczenia wiary i trzeźwości w współczesnym świecie.

Pierwszym prelegentem był bp Tadeusz Bronakowski, przewodniczący Zespołu KEP ds. Apostolstwa Trzeźwości i Osób Uzależnionych. W swoim wystąpieniu mówił o budowaniu narodu opartego na wartościach wiary i trzeźwości oraz przedstawił zadania Apostolstwa Trzeźwości.

„Polska będzie silna wiarą i trzeźwością albo nie będzie jej wcale” – podkreślił bp Bronakowski.

Kolejnym prelegentem był ks. dr Marek Dziewiecki, który omówił znaczenie trzeźwości i wiary w kształtowaniu silnych rodzin.

„Trzeźwość to synonim mądrości – trzeźwość i mądrość to jest to samo. Czego nas uczy Jezus? Tego, kim jesteśmy (…) człowiek to ktoś kochany, kochany przez Boga”.

Ksiądz dr Dziewiecki zwrócił uwagę na mechanizm wpadania w błędne koło uzależnienia, wskazując m.in. bezmyślne kierowanie się emocjami jako czynnik ryzyka. Podkreślił, że miłość, wiara i mądrość są ścieżkami do wolności. Fragment, który szczególnie ilustruje problem uzależnień, pochodzi z książki „Mały Książę”:

„– Dlaczego pijesz? – pyta Mały Książę.
– Żeby zapomnieć.
– O czym zapomnieć?
– O tym, że się wstydzę.
– Czego się wstydzisz?
– Tego, że piję”.

Następnie głos zabrał ks. dr hab. Piotr Kulbacki z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, omawiając szczególną rolę polskiego duchowieństwa w realizacji Jasnogórskich Ślubów Narodu. Zwrócił uwagę na powiązanie nazwy sympozjum z jego przesłaniem:

„Tam gdzie jest wiara – jest trzeźwość. Tam gdzie jest trzeźwość – jest wiara”.

Podkreślił, że przykład życia w abstynencji przez duszpasterzy jest formą wychowania i wsparcia dla drugiego człowieka.

Kolejnym tematem było wychowanie młodego pokolenia. Dr hab. Krzysztof Wojcieszek wskazał na rolę rodziców w kształtowaniu postaw trzeźwości:

„Nie wychowuj słowem – zapomną. Ucz przykładem – zapamiętają!”

Ekspert odniósł się również do czynników środowiskowych, które wpływają na eskalację problemów związanych z uzależnieniami w społeczeństwie.

Ostatnim prelegentem był dr hab. Krzysztof Pilarz z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu i AKSiM. W swoim wystąpieniu omawiał zobowiązania trzeźwościowe wynikające z Jasnogórskich Ślubów oraz trudności w ich realizacji. Przedstawił również dane dotyczące historii i współczesnych działań na rzecz trzeźwości w Polsce. Wskazał, że ruchy i inicjatywy trzeźwościowe mają w naszym kraju długą tradycję. Jednym z pionierów był ks. Franciszek Blachnicki, twórca Krucjaty Trzeźwości (1957–1960), przemianowanej później na Krucjatę Wstrzemięźliwości, a obecnie Krucjatę Wyzwolenia Człowieka. Rozwijały się również rekolekcje tematyczne, Tydzień Modlitw o Trzeźwość Narodu oraz Jasnogórskie Spotkania Osób Uzależnionych. W ostatnich latach rośnie zainteresowanie grupami samopomocowymi, takimi jak Anonimowi Alkoholicy (AA) i Anonimowi Narkomani (NA), oraz grupami wsparcia dla osób współuzależnionych. Coraz częściej pojawia się także czasowa moda na abstynencję, widoczna zwłaszcza w kampaniach społecznych promujących zdrowy styl życia.

Ważnym krokiem w kierunku działań systemowych był Narodowy Program Trzeźwości (2018), opracowany pod kierunkiem prof. Krzysztofa Wojcieszka, który kładzie nacisk na planowe, długofalowe i skoordynowane działania w obszarze profilaktyki oraz ograniczania szkód wynikających z nadużywania alkoholu. Najnowsze dane potwierdzają skuteczność części wdrażanych rozwiązań – raport Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom z 2023 r. wskazuje, że ograniczenie sprzedaży alkoholu w godzinach nocnych w jednym z miast spowodowało spadek liczby nocnych interwencji policji aż o 47%. Podobne efekty potwierdza raport ESPAD z 2024 r., analizujący zachowania młodzieży w zakresie używania alkoholu i innych substancji psychoaktywnych.

Sympozjum zakończyło się dyskusją otwierającą kolejny etap refleksji nad tym, jak budować Polskę silną wiarą i trzeźwością w praktyce codziennego życia.

Gabriela Kaźmierczak